Tanıma ve Tenfiz Nedir?
Yurtdışında verilen bir mahkeme kararı (örneğin boşanma kararı), Türkiye’de kendiliğinden geçerli olmaz. Kararın burada hüküm doğurabilmesi için tanınması veya tenfiz edilmesi gerekir. Bu süreç 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) çerçevesinde yürütülür.
| Tanıma | Tenfiz | |
|---|---|---|
| Amaç | Kararın kesin hüküm/kesin delil olarak kabulü | Kararın Türkiye’de icra edilebilmesi |
| Örnek | Boşanmanın nüfusa işlenmesi | Nafaka veya tazminatın icrası |
| Karşılıklılık şartı | Aranmaz | Aranır |
Tanıma-Tenfizin Şartları
MÖHUK m.54 uyarınca aranan başlıca şartlar şunlardır:
- Kesinleşmiş karar: Yabancı mahkeme kararı, verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olmalıdır.
- Kamu düzenine aykırı olmama: Karar, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.
- Savunma hakkı: Aleyhine karar verilen tarafın savunma hakkı ihlal edilmemiş olmalıdır.
- Münhasır yetki bulunmaması: Konu, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisinde olmamalıdır.
Gerekli Belgeler
Tanıma-tenfiz başvurusunda genellikle şu belgeler istenir: yabancı kararın aslı, kesinleşme şerhi, kararın düzenlendiği ülke makamınca verilen apostil ve tüm bu belgelerin yeminli tercümesi. Belgelerdeki eksiklik, sürecin uzamasının en sık nedenidir.
Tanıma, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil olarak kabul edilmesidir (örn. boşanmanın nüfusa işlenmesi). Tenfiz ise kararın Türkiye’de icra edilebilir hale gelmesidir (örn. nafaka veya tazminatın icra yoluyla tahsili).
Hayır. Yabancı bir mahkemeden alınan boşanma kararı, Türkiye’de tanınmadıkça hukuken geçerli sayılmaz; kişi nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder.
Boşanmaya ilişkin kararlarda görevli mahkeme Aile Mahkemesi’dir. Yetki, MÖHUK uyarınca ilgilinin Türkiye’deki yerleşim yerine; yoksa sakin olduğu yere; o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerine aittir.
Yabancı kararın aslı, kesinleşme (onay) şerhi, kararın ait olduğu ülke makamınca düzenlenen apostil şerhi ve bunların yeminli tercümesi gereklidir.
Belirli şartlarda evet. Yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilmiş boşanma kararları, koşulları sağladığında dava açılmaksızın doğrudan nüfus müdürlüğüne başvurularak tanınabilmektedir.
Yurtdışı Kararınızı Türkiye’de Geçerli Kılın
Tanıma-tenfiz sürecinin doğru ve hızlı yürütülmesi için hukuki destek alın.
