Anlaşmalı Boşanma: En Hızlı Yol
Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi kapsamındaki anlaşmalı boşanma, tarafların boşanmanın mali ve kişisel sonuçları üzerinde tam mutabakat sağladığı durumlarda başvurulan yoldur. Bu yolun seçilebilmesi için evlilik birliğinin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Anlaşmalı boşanmada taraflar; velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat konularındaki uzlaşmayı bir protokole bağlar. Hâkim bu protokolü inceleyerek tarafları dinler. Her şey yerli yerindeyse tek celsede karar verilir. Kararın kesinleşmesi de dahil olmak üzere toplam süre genellikle 1 ila 3 ay arasındadır.
Çekişmeli Boşanma: Uzun ve Yorucu Bir Yol
Taraflardan biri boşanmak istemediğinde, ya da velayet veya mal paylaşımı konusunda uzlaşılamadığında çekişmeli boşanma davası açılır. Bu davalar Türkiye genelinde ortalama 1 ila 3 yıl sürmektedir; ancak itiraz ve temyiz süreçleriyle birlikte bu süre 5 yılı aşabilir.
Çekişmeli boşanmada mahkeme; evlilik birliğinin temelinden sarsılıp sarsılmadığını, tarafların kusurunu, çocukların menfaatlerini ve maddi durumları inceler. Delillerin toplanması, tanık dinlenmesi ve uzman raporları bu yargılama sürecini uzatır.
Velayet: Hâkim Kimi Tercih Eder?
Türk mahkemelerinde velayet kararlarında belirleyici ölçüt "çocuğun üstün yararı"dır. Hâkim bu değerlendirmeyi yaparken şu unsurları inceler:
- Çocuğun yaşı ve cinsiyeti (küçük çocuklar genellikle anneye bırakılmaktadır; ancak bu katı bir kural değildir)
- Her iki ebeveynin ekonomik ve sosyal durumu
- Ebeveynlerin çocukla geçirdikleri zaman ve sağladıkları bakım kalitesi
- Çocuğun okul ve sosyal çevresi
- Uzman psikolog raporu (özellikle 7 yaş üstü çocuklarda)
- Yeterince olgunlaşmış çocuğun kendi tercihi
Velayet verilmeyen taraf için kişisel ilişki (görüşme) hakkı düzenlenir. Bu haktan vazgeçilemez ve kısıtlanamaz.
Nafaka: Türleri ve Hesaplama Mantığı
Boşanma davalarında iki temel nafaka türü gündeme gelir:
İştirak Nafakası (Çocuk Nafakası)
Velayeti alamayan ebeveynin, çocuğun yaşam giderlerine katkı amacıyla ödediği nafakadır. Çocuk 18 yaşına gelene kadar devam eder; yükseköğretim durumunda mahkeme kararıyla uzatılabilir. Miktar belirlenirken her iki tarafın geliri, çocuğun ihtiyaçları ve yaşam standardı esas alınır.
Yoksulluk Nafakası (Eş Nafakası)
Boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek olan ve kusuru daha az olan eş, diğer eşten yoksulluk nafakası talep edebilir. Nafaka takdirinde yoksulluğa düşme koşulu, talep eden tarafın kusuru ve her iki tarafın ekonomik gücü değerlendirilir.
Mal Paylaşımı
2002 yılından itibaren yürürlükte olan yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Evlilik birliği içinde kazanılan mallar kural olarak eşit paylaşılır. Kişisel mallar (miras, bağış, evlilik öncesi mülkler) bu paylaşımın dışında kalır.
Taraflar sözleşmeyle farklı bir mal rejimi benimseyebilirler; ancak bu seçim noterde düzenlenmelidir.
Kanuni bir zorunluluk yoktur; ancak hazırlanan protokolün hâkim tarafından kabul görmesi için hukuki dengeyi sağlaması gerekir. Hatalı protokoller davayı uzatabilir. Bir avukattan destek almak süreci önemli ölçüde hızlandırır.
Anlaşmalı boşanma olmaksızın evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ispat ederek çekişmeli boşanma davası açabilirsiniz. Hâkim, birliğin devamını taraflardan birinden ciddi biçimde beklenemeyecek hale geldiğini tespit ederse resen boşanmaya karar verebilir.
İlk derece mahkemesinin kararı, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna gidilmezse kesinleşir. Kesinleşme anından itibaren taraflar yeniden evlenebilir.
Boşanma Sürecinizde Yanınızdayız
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Durumunuza özgü değerlendirme için randevu alın.