İşe İade Davası Nedir?
İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin, geçerli bir sebep gösterilmeden veya gösterilen sebebin geçersiz olduğu hallerde yapılan feshe karşı açtığı davadır. Amaç, feshin geçersizliğinin tespiti ve işçinin eski işine dönmesidir. Hukuki dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18-21. maddeleridir.
İşveren, iş güvencesi kapsamındaki bir işçiyi çıkarırken feshin geçerli bir sebebe dayandığını yazılı olarak ve açıkça göstermek zorundadır.
İşe İade Davasının Şartları
- 30 işçi şartı: İşyerinde en az 30 işçi çalışmalıdır.
- 6 aylık kıdem: İşçinin işyerinde en az 6 aylık kıdemi bulunmalıdır (yeraltı işlerinde aranmaz).
- Belirsiz süreli sözleşme: İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
- Geçerli sebep gösterilmemesi: Fesih; işçinin yetersizliği, davranışları ya da işletme/işyeri/işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmamalıdır.
- İşçi, işveren vekili veya yardımcısı konumunda olmamalıdır.
Süreç: Arabuluculuk ve Dava
İşe iade sürecinde sıkı süreler vardır:
- 1 ay: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde dava şartı olan arabuluculuğa başvurulur.
- 2 hafta: Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanak tarihinden itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesi’nde dava açılır.
Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırılması halinde işe iade talep edilemez.
İşe İade Davasının Sonuçları
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse:
- İşveren, işçiyi 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır.
- İşe başlatmazsa, işçiye 4-8 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ödenir.
- Kararın kesinleşmesine kadar boşta geçen süre için en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklar ödenir.
İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 işgünü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır; aksi halde fesih geçerli sayılır.
İş güvencesi hükümlerinden yararlanmak için işyerinde en az 30 işçi çalışıyor olması gerekir. Aynı işverenin aynı işkolundaki birden fazla işyerindeki işçiler bu sayıya dahil edilir.
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesi’nde dava açılır.
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse, işveren sizi 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır. Başlatmazsa 4 ila 8 aylık ücretiniz tutarında işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre için en çok 4 aya kadar ücret ve haklarınız ödenir.
İş güvencesi yalnızca belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışanları kapsar. Belirli süreli sözleşmeyle çalışan işçi kural olarak işe iade davası açamaz; ancak sözleşmenin gerçekte belirsiz süreli sayılması gereken hallerde değerlendirme değişebilir.
İşçinin aynı işverenin işyerinde en az 6 aylık kıdeminin bulunması gerekir. Yeraltı işlerinde çalışanlarda bu şart aranmaz. Süre, deneme süresi dahil fiilî çalışmayla hesaplanır.
İşe İade Sürecinizde Yanınızdayız
1 aylık arabuluculuk süresini kaçırmamak ve haklarınızı korumak için hukuki destek alın.
